Güneş Bulutlandığında, Şebeke Ne Yapar? KHAS’tan Matematiksel Bir Yanıt 

Rüzgar durduğunda, bulutlar güneş panellerini örttüğünde, şebeke dengesizleşir. Bu belirsizliği matematiksel olarak çözmek için bir KHAS araştırmacısı TÜBİTAK desteği kazandı.

Endüstri Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Bektaş, enerji şebekelerindeki belirsizlik sorununu ileri matematiksel yöntemlerle ele alan projesiyle TÜBİTAK 3501 Kariyer Geliştirme Programı kapsamında desteklendi.

Sorun: Yenilenebilir enerji tahmin edilemiyor

Türkiye ve dünya genelinde yenilenebilir enerji kapasitesi hızla büyürken, bu kaynakların temel bir zayıflığı da giderek belirginleşiyor: hava bağımlılığı. Bir rüzgar türbini tahmin edilemeyen bir sessizliğe girebilir; güneş panelleri ani bir bulutlanmayla verim düşürebilir. Şebekenin bu dalgalanmalara karşı dengede kalması, "Optimal Güç Akışı" problemini çözmeyi gerektiriyor.

Dr. Bektaş bu probleme, Konveks Analiz ve Gürbüz (Robust) Optimizasyon yöntemlerini uygulayacak. Gürbüz optimizasyon, en kötü senaryolar gözetilerek sistemi dayanıklı kılmayı hedefleyen bir matematiksel çerçeve. Yani şebeke yöneticisi elinde ne kadar az bilgi olursa olsun, sistem yine de güvenli çalışabilsin.

“Belirsizliği görmezden gelen bir enerji sistemi kırılgandır. Biz belirsizliği modele dahil ediyoruz, ondan kaçmıyoruz.”

— Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Bektaş — KHAS Endüstri Mühendisliği

Pratik etki: Kesintisiz enerji ve düşen maliyetler

Projenin çıktıları soyut matematiksel formüller değil; enerji kesintilerini azaltabilecek, operasyonel maliyetleri düşürebilecek ve güneş-rüzgar gibi tahmin edilemez kaynakların şebekeye daha güvenli entegre edilmesini sağlayabilecek araçlar. Projeye Doç. Dr. Oğuzhan Ceylan danışmanlık yapıyor.