
Üç Proje, Üç Disiplin, Yeni Araştırma Ufukları: Üniversitemize TÜBİTAK ARDEB 1001 Desteği
TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) tarafından yürütülen 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı’nın 2026 yılı 1. dönem sonuçları açıklandı. Değerlendirme sonucunda Kadir Has Üniversitesi’nden üç araştırma projesi desteklenmeye hak kazandı.
Moleküler biyolojiden robotik teknolojilere, sürdürülebilir yapılardan akıllı enerji yönetimine uzanan projeler, farklı disiplinlerde bilimsel bilgi üretmeyi ve güncel sorunlara yenilikçi çözümler geliştirmeyi hedefliyor.
Genlerin etkileşimlerini ve hücrelerin değişimini anlamak
Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Nuray Söğünmez Erdoğan’ın yürütücülüğündeki “Düzensiz Tek Hücreli RNA Dizileme Zaman Serilerinde Gen Etkileşim Ağlarının Dinamik Analizi” başlıklı proje, farklı zamanlarda elde edilen tek hücreli RNA dizileme verilerini kullanarak genler arasındaki etkileşimlerin zaman içinde nasıl değiştiğini araştırıyor.
Genler, hücrelerin işleyişini ve gelişimini birlikte düzenleyen karmaşık ağlar içinde çalışıyor.
Proje kapsamında geliştirilecek hesaplamalı modelle, bu etkileşimlerin hücrelerin farklılaşma süreçleriyle ilişkisi incelenecek; hücrelerin gelecekte hangi yönde gelişebileceğinin tahmin edilmesi ve kritik farklılaşma aşamalarının belirlenmesi amaçlanıyor. Çalışmanın, hücrelerin temel biyolojik süreçlerinin anlaşılmasına ve hastalıklarla ilişkili mekanizmaların araştırılmasına katkı sağlayabilecek yeni analiz araçları sunması hedefleniyor.
Dar alanlarda hareket edebilen robotlar için yeni tasarımlar
Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Fabio Stroppa’nın yürütücülüğündeki “Aktif Geri Çekme ve Araç Entegrasyonuna Sahip Yumuşak Büyüyen Robotlar için Ölçeklenebilir Mimariler” başlıklı proje, dar ve erişimi güç alanlarda ilerleyebilen yumuşak robotlar için yeni tasarım ve üretim yöntemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Projede Dr. Öğr. Üyesi Mine Saraç Stroppa danışman olarak yer alıyor.
Geleneksel robotlardan farklı olarak yumuşak robotlar, esnek yapıları sayesinde çevrelerine uyum sağlayabiliyor. Projede robotların kontrollü biçimde uzaması ve geri çekilmesi, farklı araçları taşıyabilmesi ve ihtiyaç duyulan bölgelerde sertliğinin ayarlanabilmesi gibi özelliklerin tek bir tasarım yaklaşımında bir araya getirilmesi araştırılacak.
Geliştirilecek teknolojinin; dar ve erişimi zor alanların incelenmesi, tıbbi ve biyomedikal uygulamalar ile dar açıklıklardan geçerek belirli noktalara ulaşması gereken yardımcı ve ev içi robotların geliştirilmesi gibi alanlarda kullanım potansiyeli bulunuyor.
Eğitim yapılarında kullanıcı odaklı enerji verimliliği
İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Burcu Çiğdem Yılmaz’ın yürütücülüğündeki “Eğitim Yapılarında Kullanıcı Odaklı Enerji Verimliliğinin Artırılması: Davranış Modelleri ve Optimum Kontrol Stratejilerinin Makine Öğrenmesi ile Çalışılması” başlıklı proje, eğitim yapılarında enerji verimliliğini artırmak için kullanıcı davranışlarını ve iç mekân konforunu birlikte ele alıyor.
Binalarda enerji tüketimi yalnızca fiziksel koşullara değil, kullanıcıların mekânları nasıl kullandıklarına ve konfor ihtiyaçlarına da bağlı. Proje kapsamında kullanıcı davranışlarının sınıflandırılması ve farklı sensörlerin hangi koşullarda kullanıcı ihtiyaçlarını daha doğru belirleyebildiğinin araştırılması planlanıyor.
Elde edilen verilerin makine öğrenmesi yöntemleriyle değerlendirilmesiyle, enerji tüketimini azaltırken kullanıcı konforunu da gözeten akıllı kontrol sistemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Projede Prof. Dr. Banu Manav, Dr. Öğr. Üyesi Mine Koyaz Güçer ve Dr. Öğr. Üyesi Arif Selçuk Öğrenci araştırmacı; Doç. Dr. Taner Arsan ise danışman olarak görev alıyor.









