Ceza Hukuku ve Ceza Yargılamasında Son Gelişmeler

Ceza Hukuku ve Ceza Yargılamasında Son Gelişmeler

Üniversitemiz Hukuk Fakültesi, 10 Mayıs 2013 tarihinde, Cibali Merkez Kampüsü’nde Cibali Salonu’nda saat 13.30-17.20 saatleri arasında, “Ceza Hukuku ve Ceza Yargılamasında Son Gelişmeler” konulu bir seminer düzenledi. Seminer, ülkemiz ceza mevzuatında yakın zamanda oldukça fazla sayıda değişiklik yapılması ve daha birçok değişikliğin de yapılmasının gündemde olması nedeniyle, gerek akademisyenler gerekse uygulayıcılar açısından büyük önem arz ediyordu.

Bilindiği üzere, özellikle ceza hukukuna ilişkin kanunların yargı mercilerince uygulanılması suretiyle verilen kararlardan dolayı, ilgili kişiler Avrupa İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’ne, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınmış olan haklarının ihlal edildiği iddiasıyla başvurmaktadırlar. Son Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi verilerine göre ülkemiz, Avrupa Konseyi’nin 47 ülkesi arasında hakkında en çok ihlal kararı verilen ikinci ülke konumundadır. İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen bu ihlal kararları, bir yandan ülkemizi her yıl önemli miktarlarda tazminat ödemek durumunda bırakırken; diğer yandan ülkemizin insan hakları alanında uluslararası toplumdaki görünümünü olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle hem insan hakları alanında yaşanan bu sorunları gidermek, hem de ülkemize yönelik olumsuz algıyı düzeltmek amacıyla iç hukukta değişiklikler yapılmaktadır.

Değişikliklerin uygulamaya nasıl yansıyacağı ve uygulamada ne tür sorunlara yol açacağı konusundaki görüş ve önerilerin bilimsel bir platformda tartışılması ve seminerde sunulan tebliğlerin kitap halinde yayımlanarak tüm hukuk camiasına ulaştırılması, bu seminerin temel düzenleniş amacını oluşturdu.

Seminerde üç Yargıtay Ceza Dairesi Üyesi ve bir Danıştay Üyesi tebliğ sunuldu:

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ülkemiz aleyhine verdiği kararlarda tutuklama sürelerinin uzun olduğunu ve tutuklamaya ilişkin kararların yetersiz gerekçelendirildiğini vurgulamaktadır. Bu konuyla ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarını Yargıtay 2. Ceza Dairesi Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Çınar, ““Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Tutuklamayla İlgili Kararları” ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi Üyesi Doç. Dr. İbrahim Şahbaz, “Hukukumuzda Tutuklamanın Koşulları ve Adli Kontrol” konuları temelinde değerlendirdi.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasında, mahkemenin mahkumiyet kararlarının sanığa açıklanmaması ve bu nedenle sanığın bu karar aleyhine temyize başvuramaması, uygulama ve öğreti tarafından eleştirilmektedir. Bu konu, Yargıtay 7. Ceza Dairesi Üyesi Dr. Birsen Karakaş tarafından  “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Uygulamasındaki Sorunlar ve İlgili Yargıtay Kararları” başlığı altında açıklığa kavuşturuldu.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nce Türkiye aleyhine en çok ihlal kararı verilen ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı ile ilgili kararlar ise, Danıştay 15. Dairesi Üyesi Dr. Selami Demirkol tarafından “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihatları Açısından Adil Yargılanma Hakkı” başlıklı tebliğde değerlendirildi.