Geçmiş Sınav Sorularından Örnekler

Anayasa Hukukunun Genel Esasları

S: a) “Asli kurucu iktidar” ve “Tali kurucu iktidar” kavramlarını  açıklayınız.
b) Tali kurucu iktidarın anayasal sınırları nelerdir? Tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: Milletvekili Bay X basına verdiği röportajda “özerklik modern insanın bulduğu en kötü yönetim şeklidir” demiştir.

Bay X’in görüşünü, özerklik uygulamalarına dair diğer ülkelerdeki anayasal ve yasal düzenlemeleri ve uygulamaları ve Türk Anayasa Mahkemesi’nin içtihadını göz önüne alarak tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: 29 Kasım 2009 tarihinde İsviçre’de yapılan ulusal referandumda hükümetin ve Parlamento’nun karşı görüşüne rağmen halkın %57.5’i ve 26 kantonun 22’si ülkede daha fazla minare yapılmaması gerektiğine karar verdi.

a) Böyle bir referandum hükümetin ve Parlamento’nun karşı görüşüne rağmen nasıl yapılabilir?
b) Minare yapımının yasaklanması referandum konusu olabilir mi?
c) Bu referandum sonrası İsviçre Anayasası’na “minare yapmak yasaktır” şeklinde bir hüküm eklenebilir mi? Cevabınız “evet” ise bu hükmün anayasal anlamını ve değerini tartışınız. (2009 Sonbahar

S: Hükümetin hazırladığı kanun tasarısının Meclis’te kabul edilmemesi üzerine hükümet partisine mensup milletvekili (A) basına yaptığı açıklamada “Bizim de başkanlık sistemine geçmemiz gerekir. Bunun örneği ABD’dir. Orada başkan istediği her türlü yasayı meclisten çıkartabiliyor, meclis direndiğinde de meclisi feshedebiliyor. Yüksek Mahkeme üyelerini de başkan atadığından ötürü onlar da yürütmenin önünü tıkamıyorlar” demiştir. (A)’nın başkanlık rejimine geçilmesi için ileri sürdüğü görüşleri tartışınız. (2009 Yaz)

S: Ekteki İzlanda Anayasası’nın ilgili maddeleri ışığında aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Erkler arası ilişkiler açısından İzlanda Anayasası’nda nasıl bir siyasal sistem öngörülmüştür?
b) İzlanda Anayasası’nda öngörülen siyasal sistem ile 1921 TC Anayasası ve 1982 TC Anayasası’nda 2007 değişikliği öncesi ve sonrasında öngörülen siyasal sistemi karşılaştırıp benzer ve farklı yönlerini tartışınız. (2009 Sonbahar)

Türk Anayasa Hukuku

S: Osmanlı-Türk anayasal gelişmeleri içinde II. Meşrutiyet hareketini ve 1876 tarihli Kanun-i Esasi’de yapılan 1909 değişikliklerini olumlu ya da olumsuz bulan görüşlerin dayanak noktaları nelerdir? Tartışınız. (2010 Bahar)

S: Kemalist anayasa tezi;
a) Nasıl bir hükümet sistemi öngörmüştür? Neden?
b) Toplumsal dinamikleri açısından nasıl değerlendirilebilir? Tartışınız. (2010 Bahar)

S: a) Anayasanın siyasal felsefesi ne demektir? Bir anayasanın siyasal felsefesi hangi unsurlara bakılarak tespit edilebilir?
b) “Anayasal uyumsuzluk modeli. Birinci modelim budur... Paradoksal
bir şekilde, birbirinin karşıtı iki anayasa bu gruba girer: 1961 ve 1982 Anayasaları” (Bülent Tanör, “Cumhuriyet Anayasacalığımızda Üç Model”, Cumhuriyet’in 75. Yılı  Armağanı, s. 213.)
Yukarıdaki alıntıda yazar birbirinin karşıtı olarak nitelediği iki anayasayı aynı model içinde nasıl değerlendiriyor olabilir? Anayasal norm, anayasaların siyasal felsefesi ve toplumsal gerçeklik arasındaki ilişkiler açısından tartışınız.
c) 1982 Anayasasında günümüze kadar yapılan değişiklikler anayasanın siyasal felsefesinde değişikliğe neden olmuş mudur? Tartışınız. (2010 Bahar)

S: “Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, "Kayıp Trilyon" davasıyla ilgili olarak, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül hakkında vermiş olduğu "kovuşturma yapılmasına yer olmadığına" ilişkin kararını kaldırdı.” (Hürriyet, 18.05.2009)
a) Bu durumda Cumhurbaşkanı’nın anılan dava sürecinde yargılanması söz konusu olabilecek midir, 1982 Anayasası’nın ilgili hükümleri doğrultusunda tartışınız.
b) Davada yargılanması istenen kişi hükümette yer alan fakat meclis üyesi olmayan bir bakan olsa idi cevabınız değişir miydi? Neden?
c) Davada yargılanması istenen kişinin herhangi bir milletvekili olduğunu varsayarsak bu milletvekilinin yargılanması için nasıl bir süreç izlenmelidir? Süreç sonucunda dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin bu karara itiraz hakkı var mıdır?
d) Davaya konu olay 1982 Anayasası’nın 14. maddesinde yer alan       durumlardan biri ve yargılanması istenen kişi herhangi bir milletvekili       olsa idi nasıl bir süreç izlenmesi gerekirdi? Tartışınız.
(AY m. 14: Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması)  
e) Milletvekilleri yasama dokunulmazlığından vazgeçebilir mi? Karşılaştırmalı anayasa hukuku ve ilgili AİHM kararları çerçevesinde tartışınız. (2009 Yaz)

S: a) Türk Anayasa Mahkemesi 1987 yılında verdiği bir kararında “Anayasa’nın 24. maddesi, ilk ve orta öğretim kurumlarında okuyan öğrencilere din ve ahlak eğitimi ve öğretimini zorunlu kılmıştır” derken, 1998 yılında verdiği bir başka kararında “Laik bir devlette belli bir dinin eğitim ve öğretimi zorunlu hale getirilemez” demektedir. Bu iki cümleyi “laik devlet ilkesi” ışığında değerlendiriniz.
b) “Türkiye tipi laiklik” kavramından ne anlıyorsunuz? Bu kavramın Anayasamızda koruma altına alınan din ve vicdan özgürlüğü ile ne tür bir bağlantısı vardır? Tartışınız. (2009 Yaz)

S: a) Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğü kavramından ne anlıyorsunuz? İlgili Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde tartışınız.
b) Türkiye Birleşik Komünist Partisi’nin programında yer alan “Kürt sorunu, Kürt halkının varlığının, ulusal kimliğinin ve haklarının tanınmamasından kaynaklanan politik bir sorundur. O nedenle bu sorun baskı ve terörle, askeri yöntemlerle çözülemez. Şiddet, her halkın doğal ve devredilmez hakkı olan kendi geleceğini tayin hakkının, birlik değil, ayrılık biçiminde tek yönlü kullanılmasına yol açar. Sorunun çözümü politiktir. Kürt halkı üzerindeki ulusal baskı ve eşitsizliğin ortadan kaldırılması için Kürt ve Türklerin birliğine ihtiyaç vardır” şeklindeki ifadelerden ötürü kapatılmasını siyasi parti özgürlükleri kapsamında tartışınız. (2009 Yaz)

S: Mardin’in Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge Köyü’nde 4 Mayıs 2009 tarihinde meydana gelen ve 44 kişinin ölümü ile sonuçlanan katliam sonrası ana muhalefet partisi milletvekili Bay (A) basına yaptığı açıklamada bu olayı Meclis’e taşıyacaklarını ve Meclis’in bu olaya el koyması gerektiğini ifade etmiştir.

Anılan olay TBMM’nin gündemine nasıl taşınabilir? TBMM’nin anılan
olay ile ilgili kullanabileceği anayasal yetkileri nelerdir? Tartışınız. (2009 Bahar)

S: 1982 Anayasası’nda Cumhurbaşkanlığına dair 2007 yılında yapılan değişiklikler sonrası ileri sürülen aşağıdaki görüşü Cumhurbaşkanı’nın konumu ve yürütmeye ilişkin yetkilerini de ele alarak değerlendiriniz.

“1982 Anayasası’nda, Cumhurbaşkanlığı konusunda 2007 yılında yapılan değişiklik ile Türkiye’nin siyasal rejimi değişmiştir. (2009 Bahar)

S: 1982 Anayasasında “hukuk devleti ilkesi”ni zedeleyen düzenlemeler nelerdir? Güncel anayasa paketi bu konularda herhangi bir çözüm öngörmekte midir? Tartışınız. (2010 Bahar)

S: Siyasal parti özgürlükleri ve parti kapatma yaptırımı konusunda Türk anayasal sistemi ile yerleşik batı demokrasilerinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında ve Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu kararlarında öngörülen ölçütleri karşılaştırdığınızda ne tür benzerlikler ve farklılıklar tespit etmektesiniz? Türk anayasal sisteminde bu alanda yapılması gerekli düzenlemeler neler olmalıdır? Tartışınız. (2010 Bahar)

S: Anayasa Mahkemesi içtihatlarından: “Lozan Barış Antlaşmasıyla 18 Ekim 1925 günlü “Türkiye ve Bulgaristan Arasındaki Dostluk Antlaşması”nda sayılanlar dışında Türkiye’de “azınlık” ya da “ulusal azınlık” bulunmamaktadır.

a) “Azınlık” ve “ulusal azınlık” kavramlarını açıklayınız.

b) (a) şıkkında yaptığınız açıklamalar kapsamında yukarıdaki alıntıyı tartışınız. (2010 Bahar)

Human Rights Law

Q: List and shortly define the admissibility criteria of the European Court of Human Rights. (Spring 2010)

Q. Who could claim to be a victim under A. 34 of the ECHR? Explain the types of victim.
(A. 34 ECHR: individual applications) (Spring 2010)

Q. Outline and assess “the margin of appreciation doctrine” developed by the European Court of Human Rights. (Spring 2010)

Q: a) Which type of political parties are faced with the dissolution process in Turkey? Please categorize them and give examples.

b) With reference to the European Convention on Human Rights (ECHR) and the judgments of the European Court of Human Rights (ECtHR), outline and assess the circumstances under which a State might ban political parties. (Spring 2010)

Q: Upon the caricature crisis which occurred in Denmark the then-Prime Minister of Denmark Anders Fogh Rasmussen stated: “Nobody can deny that the caricatures insulted the beliefs of many Muslims. And it’s right to show understanding for this… But all of the protesters must understand that the Danish Government has no means of controlling a free press”.

Do you agree? Please write a coherent essay in response to the arguments set out in the above paragraph that demonstrates your knowledge of the freedom of expression and the freedom of thought, conscience and religion under the ECHR and the judgments of the ECtHR. (Spring 2010)

Seçim ve Siyasal Partiler Hukuku

S: Türk hukuk sisteminde seçimlere dair temel sorunlar nelerdir? Türk Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: Siyasal parti özgürlüklerinden ne anlıyorsunuz? Hangi türden siyasal partiler kapatma yaptırımı ile karşılaşmaktadırlar? Türk Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin siyasal parti kapatmalara dair oluşturdukları ölçütler çerçevesinde tartışınız. (2009 Sonbahar)

Siyaset Bilimi

S: a) “Kültür” ile “Demokrasi” arasında nasıl bir ilişki vardır? Farklı ülke örnekleri vererek tartışınız.
b)  “Türk kültürü” kavramından ne anlıyorsunuz? Bunun yurt dışında ve yurt içinde yaşayan TC vatandaşlarının siyasal tercihlerine etkisi nasıl olmaktadır?
c)  Türkiye’de güçlü siyasal iktidarın toplum içindeki muhtemel dayanakları neler olabilir? Tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: Ulusal gücü etkileyen etkenler nelerdir. Dünyadan ve Türkiye’den örnekler vererek tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: a)  Siyasal partiler tarihsel olarak nasıl bir yapıda örgütlenmişlerdir? Siyasal partilerin yöneticileri ile tabanları arasında nasıl bir ilişki vardır? Açıklayınız.
b)  Türkiye’de yaşanan tek partili siyasal deneyim ile diğer ülkelerde ortaya çıkan tek partili siyasal sistemleri karşılaştırdığınızda ne türden farklar ve benzerlikler görülür? Tartışınız.
c)  “Toplumsal ve siyasal barış, çıkarlar ve görüşler arasında kurulacak dengeye bağlıdır. Bu ise ancak tüm önemli çıkar ve görüşlerin temsil edilebilmeleriyle olanaklıdır”. Ahmet Taner Kışlalı, Siyaset Bilimi Yukarıdaki alıntı doğrultusunda siyasal partilerin işlevlerini tartışınız. (2009 Sonbahar)

S: Baskı grupları kavramından ne anlıyorsunuz? Farklı yapı ve türlerdeki baskı grupları ile siyasal partiler arasında nasıl bir ilişki vardır? Dünyadan ve Türkiye’den örnekler vererek açıklayınız. (2009 Sonbahar)

 

İnsan Hakları

S: “… Prenses Caroline, Monaco Prensi Rainier ile Grace Kelly’nin büyük kızı… Prenses Caroline’in en büyük derdi paparazziler. Kendisini hiç rahat bırakmıyorlar. Ne yapsa, nereye gitse peşindeler. Çocuklarıyla oynarken, denize girerken, erkek arkadaşıyla yemek yerken, ata binerken her yerde bir kameranın merceği onu yakalıyor, sonra fotoğrafları özellikle Almanya’nın moda, magazin dergilerinde boy boy yayımlanıyor. Özel yaşam diye bir şey kalmamış. Prenses Caroline bu durumdan çok şikâyetçi… Almanya’da yargı organlarına başvuruyor. Anayasa Mahkemesi’ne kadar gidiyor… [Sonra da] … AİHM yollarına düşüyor, Almanya’ya karşı.”
(Rıza Türmen, Milliyet, 29 Eylül 2008)

Yukarıdaki olayda;
a) Mağdur olan kişi ne tür hukuki iddialarda bulunabilir?
b) Gazeteciler kendilerini ne tür hukuki iddialarla savunabilirler?
c) Konuya ilişkin genel ilkeler nelerdir?
d) Genel ilkeleri olaya uygulayarak sorunun hukuki çözümünü tartışınız. (2009 Bahar)