KENT VE ÇOCUK ÇALIŞMALARI
TASARIM YÜKSEK LİSANSI ÇALIŞMA MODÜLÜ
(TEZSİZ, İNGİLİZCE)

Modül Koordinatörü: Serkan Bayraktaroğlu
serkan.bayraktaroglu@khas.edu.tr

+90 212 533 6532

Kadir Has Üniversitesi, Tasarım Yüksek Lisansı altında yer alan ve yakın zaman içerisinde disiplinlerarası Kent ve Çocuk Çalışmaları adlı Yüksek Lisans Programına dönüşmesi planlanan bu çalışma modülü; çocuğun kent yaşamı içindeki yerine odaklanmaktadır.

Disiplinlerarası bu program, çocuğun ve bakım verenlerinin kentsel ortamla kurdukları ilişkiyi, konunun psikolojik, sosyal, tasarım ve kamu idaresi boyutlarıyla birlikte ele alınması gereken bir çerçevede değerlendirmektedir. Ciddi bir ihtiyaç olmasına karşın bu alanda, Türkiye’de verilen bir eğitim programı mevcut değildir. Dünyadaki eğitim programlarının da oldukça sınırlı olduğu söylenebilir. Bu açıdan Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’nın aciliyetli bir konuda öncü bir niteliğe sahip olacağı düşünülmektedir. Tasarım Yüksek Lisansı, İngilizce Tezsiz Programı’na kayıt yaptıracak öğrencilerin, özel öğrenci statüsünde alacakları derslerin ardından yine İngilizce ve Tezsiz açılacak olan Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisansı Programı’na geçiş yapmaları öngörülmektedir.

Kent95, Bernard van Leer Vakfı’nın çocukların yaşamlarının büyük önem taşıyan ilk beş yılını şekillendiren ortam ve fırsatlarda kalıcı değişiklikler yaratmak üzere hayata geçirdiği bir girişimidir. Kent95 kentlerdeki mahallelerin kadınlar, bebekler ve küçük çocuklar için iyi işlemesi halinde ekonomik kalkınmanın sağlanacağı ve sonunda da güçlü toplumların olacağı düşüncesi temelinde geliştirilmiştir.

Dünya nüfusunun yarısından fazlası kentlerde yaşamaktadır. 2050 yılında bu rakamın %70 olması beklenmektedir. Kentler sundukları zengin öğrenme fırsatlarıyla, içinde büyümek için harika yerler olabilir. Ancak kent ortamları küçük çocukları olan aileler için bazı güçlükleri de beraberinde getirebilir:

  • Güvenli olmayan sokaklar ve sınırlı toplu taşıma seçenekleri çocuk bakım hizmetlerine, doktora, alışveriş yapılacak yerlere erişimi veya sadece bir yürüyüş yapmayı dahi zorlu bir mücadele haline getirebilir;
  • Düşük hava kalitesi bebekleri ve küçük çocukları sağlıklı yetişkinlerden daha fazla etkilemektedir;
  • Kent nüfusları büyüdükçe ebeveynler, geniş ailelerinden uzak olabilirler ve ihtiyaç durumunda çocuk bakım desteği, tavsiye veya sadece onları dinleyen bir kişi olarak destekleyebilecek dostlar edinmek konusunda zorlanıyor olabilirler.

Araştırmalar gösteriyor ki çocukların hayatlarının ilk yıllarındaki tecrübelerinin etkileri yaşam boyu devam etmektedir. Küçük çocuklara hayatta iyi bir başlangıç yapma fırsatı sunan kentler, çalışkan üreticilerin ve iyi vatandaşların oluşturduğu yeni nesilleri şekillendirmeye yardımcı olmaktadır.

Kentsel büyüme –nüfus ve sermaye anlamında– İstanbul’un önceliklerini ve isteklerini belirler. Türkiye’nin yaklaşık %28,7’si çocuklardan oluşmasına rağmen onların kentsel tasarım üzerindeki etkileri tartışmaya açıktır. Benzer biçimde tasarım eğitimi de çocuğu göz ardı etmiştir.

Yüksek lisans öğrencilerinin bu bağlamdaki bilgilerini geliştirmek amacıyla hayata geçirilmek istenen tezsiz yüksek lisans programında; çocuklara yönelik tasarımın kuramsal ve eleştirel arka planını kentsel bağlamda sunmaya odaklanılacaktır. Gelişim psikolojisi, ebeveyn rehberliği ve kentsel tasarım kuramları gibi farklı konular ele alınacak ve öğrencilerin konusunda uzman kişilerle kapsamlı tartışmalar yapmalarına imkan tanınacaktır. Kent ve Çocuk Çalışmaları Çalışma Modülü halen yürütülmekte olan İletişim Bilimleri, Psikoloji, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi ile Tasarım yüksek lisans programları ile ders ve ortak araştırma projeleri alanlarında işbirliği yapacaktır.

Kadir Has ve Boğaziçi üniversiteleriyle işbirliği içinde İstanbul ilçe belediyelerinin kapasitelerini güçlendirme amacını taşıyan İstanbul’daki Kent95 ortaklığı (İstanbul95) bu programın ilişkide olduğu ve olacağı paydaşları arasında yer almaktadır. Programın hedeflerinden biri de kentsel mekan üzerinde aktif olarak çalışan kamu personelinin eğitimine Yüksek Lisans’a kabul edilecek öğrencilerin bir kısmına vereceği bursla destek olmaktır.